czwartek, 10 października 2019

Noc Bibliotek 2019 - Spacer po mieście śladami Papuszy


Na Noc Bibliotek 2019 zaplanowaliśmy spacer po mieście śladami Papuszy - Żagański Szlak Papuszy

Do poprowadzenia nas śladami naszej Patronki zaprosiliśmy żagańskiego regionalistę, pana Stanisława Byczkowskiego.
Spotkaliśmy się 5 października o godz. 17.00 w Czytelni Ogólnej, gdzie bibliotekarka opowiedziała zebranym o Papuszy. 

Kim była, jak się nazywała, czym wpisała się w historię naszego miasta?

Bronisława Wajs - Papusza (1908 - 1987). Portret autorstwa żaganianki Elwiry Pawłowicz.

W oparciu o książkę Bronisława Wajs – Papusza (1908-1987) – biografia i dziedzictwo wydaną w roku 2017 przez Archiwum Państwowe w Gorzowie Wielkopolskim pod red. Dariusza A. Rymara, pokazała parę wizerunków Papuszy, cygańskiej poetki, która kilka lat mieszkała i tworzyła w Żaganiu. Poznaliśmy też  nieznane nam bliżej fakty z jej życiorysu jak np. właściwą datę urodzenia (17.08.1908 r. w Sitańcu koło Zamościa) oraz dowiedzieliśmy się jakie było z tą datą zamieszanie i jak pan Rymar - dyrektor Archiwum Państwowego w Gorzowie Wlkp. ostatecznie ustalił gdzie i kiedy urodziła się Papusza i do jakich dokumentów dotarł. Poznaliśmy treść metryki urodzenia przetłumaczonej  na język polski, bowiem oryginał w języku rosyjskim znajduje się w Archiwum Państwowym w Zamościu.  Dowiedzieliśmy się też, jak ostatecznie ustalona została sporna  data zamążpójścia Bronisławy Zielińskiej (Papuszy) za Dionizego Wajsa, jakie były jej relacje z adoptowanym synem Władysławem zwanym Tarzanem.




Bardzo istotnymi dla nas, żaganian, faktem było podanie adresów jej zamieszkiwania w naszym mieście i okresów, w których była pod nimi zameldowana. Papusza mieszkała w Żaganiu na ul. Asnyka 8/3, następnie na ul. Rybackiej 33, oraz kolejno na ul. Szprotawskiej 60/33 i Szprotawskiej 53.



Nasyceni nową wiedzą o Patronce naszej Biblioteki ruszyliśmy pod przewodnictwem pana Stanisława Byczkowskiego na spacer ulicami miasta. Siąpiący od rana deszcz usiłował nam przeszkadzać, ale nikogo to nie zniechęciło. Poszliśmy, choć było mokro, zimno i szybko zapadał zmrok. Zrezygnowaliśmy tylko z wędrówki aż na ul. Asnyka, ale pan Stanisław opowiadał nam bardzo ciekawie o istniejących i nieistniejących już budynkach i innych obiektach na ul. Szprotawskiej, Libelta i Rybackiej. Wskazał też, gdzie stały kiedyś budynki, w których mieszkała na ul. Rybackiej i na ul. Szprotawskiej.



Kiedy zrobiło się zupełnie ciemno wróciliśmy do Czytelni na film familijny o przyjaźni psa i chłopca pt. Ptyś i Bill, udostępnionego do wyświetlenia w ramach udziału w akcji Noc Bibliotek 2019.



Bardzo dziękujemy wszystkim uczestnikom tegorocznej V edycji krajowej Nocy Bibliotek oraz naszej, nieco starszej, bo już XI. Dziękujemy dzieciom, młodzieży i dorosłym za to, że byli z nami, chcieli bliżej poznać jedną z ciekawszych postaci z historii Żagania.



Dziękujemy panu Stanisławowi Byczkowskiemu za poświęcony nam czas oraz ciekawostki i fakty dotyczące miejsc związanych z Papuszą. A panu Jankowi Mazurowi dziękujemy za fajne fotki ze spotkania.


Książka Bronisława Wajs - Papusza (1908-1987) - biografia i dziedzictwo dostępna jest w Czytelni Ogólnej w godzinach pracy Biblioteki. Nie podlega wypożyczaniu na zewnątrz.
Zapraszamy do czytania na miejscu, w Czytelni 😊

środa, 9 października 2019

Promocja książki Michała Myśliwca, Złodziej


     W sobotę, 28.09.2019 r. w sali Inter Pałacu Książęcego odbyła się promocja książki Michała Myśliwca Złodziej,  pomysłodawcą promocji był syn autora, Sławomir Myśliwiec.

     Witając wszystkich zgromadzonych gości, pani Dyrektor Magdalena Śliwak, rozpoczęła imprezę, po czym głos zabrał pan Sławek, który poprowadził spotkanie. 







     Opowiedział o książce i kilka anegdotek z życia swojego taty. Sylwetkę bohatera zebrani poznali  z filmu pt. Żywot Michała, Marka Nowakowskiego i Bogny Wojtkowiak, a także ze wspomnień zaproszonych gości. Wszyscy bardzo ciepło i serdecznie opisywali całą rodzinę, opowiadali o trudnych początkach prowadzonego przez niego teatru rodzinnego Familia, o przeżyciach autora. 




     Wspominali o nagrodach, które zdobywali jeżdżąc po świecie z występami, a także przybliżyli  nieznane  fakty z życia i działalności całej rodziny Myśliwców. Na zakończenie spotkania córka pana Michała, Jolanta Mróz w przepięknych słowach podziękowała swojej mamie, która choć niewidoczna na scenie, zawsze była obecna i jak dobry duch czuwała nad całością, aby wszystko było tak jak trzeba. Te dobre słowa wywołały wzruszenie i łzy nie tylko u mamy, Rozalii Myśliwiec.





     Na zakończenie pani Dyrektor Magdalena Śliwak podziękowała Burmistrzowi Miasta Andrzejowi Katarzyńcowi za umożliwienie spotkania, Pałacowi Książęcemu za udostępnienie sali oraz Centrum Kultury za nagłośnienie przedsięwzięcia.

                                                                                                              Elżbieta Buganik

poniedziałek, 7 października 2019

Europejskie Dni Dziedzictwa 2019 w Żaganiu


Tegoroczne obchody Europejskich Dni Dziedzictwa w naszej Bibliotece poświęcone były szczególnej grupie etnicznej, która po II wojnie światowej osiedliła się na Ziemiach Odzyskanych, góralom czadeckim

Wciąż kultywują swoje tradycje i zwyczaje, zakładają zespoły i chętnie prezentują swoje tańce i pieśni oraz stroje.






19.09.2019 r. o godz. 17.00 w holu Pałacu Książęcego przed wejściem do Biblioteki odbyło się spotkanie z żagańskim zespołem górali czadeckich JODEŁKI. Kierownik artystyczny, Mirosław Delost, za pomocą prezentacji multimedialnej, przedstawił historię górali czadeckich, ich wędrówkę na Bukowinę i powrót do Polski po II wojnie światowej. Opowiedział też o zespole Jodełki.


Wydarzenie trwało prawie 2 godziny, a towarzyszyła mu prezentacja, prelekcja oraz występ zespołu. Były tańce, muzyka i śpiew oraz barwne stroje ludowe.  

Uczestnicy imprezy otrzymali porcję wiedzy o tej wyjątkowej, pieczołowicie pielęgnującej swoje tradycje grupie ludzi, którzy są naszymi sąsiadami, pracownikami i współpracownikami, przyjaciółmi, członkami naszych rodzin – są wśród nas.  Rozdano również dostarczone przez koordynatora wojewódzkiego pamiątkowe gadżety.


Górale czadeccy
Górale czadeccy zaliczani są do grupy etnograficznej górali polskich. Ich matecznikiem jest ziemia czadecka, należąca przed wiekami do górnych Węgier a obecnie znajdująca się w północno- zachodniej Słowacji. Na przełomie XVIII i XIX wieku, górale z czadeckiego rozpoczęli wędrówkę „za chlebem” (używając psich zaprzęgów) w kierunku wschodnim - wzdłuż Karpat, na austriacką Bukowinę. W górzystej części Bukowiny zakładali wioski, np. Pleszę, Sołoniec, Dunawiec, pielęgnując gwarę i obyczaje polskie oraz religię katolicką. Żyli głównie wśród Rusinów, Rumunów i Niemców, prawosławnych i grekokatolików. Wśród sąsiadów byli też przedstawiciele innych narodowości i wyznań. W wyniku przeludnienia wiosek pod koniec XIX w., część z nich emigrowała do Bośni i Brazylii. Po II wojnie światowej, większość górali czadeckich opuściła Bukowinę i Bośnię, udając się zorganizowanymi transportami kolejowymi do Polski na tzw. Ziemie Odzyskane. Ich potomkowie obecnie żyją wśród nas, min. w Wichowie, Brzeźnicy, Karczówce, Złotniku, Zbylutowie, Parowej… Żyjąc w rozproszeniu, założyli w Polsce 14 zespołów folklorystycznych, które stale istnieją (a na Bukowinie jest 5 takich zespołów). Najstarsze to „Pojana” w Piławie Dolnej oraz „Watra” w Brzeźnicy. Wszystkie grupy pieczołowicie pielęgnują barwny folklor górali czadeckich.

Zespół Górali Czadeckich „Jodełki” z Żagania istnieje od 2003 roku. W swojej działalności skupia się na dbaniu o autentyczny folklor ojców i przekazanie go młodszemu pokoleniu. Zespół koncertował na międzynarodowych festiwalach folklorystycznych w Polsce, Niemczech, Rumunii, na Ukrainie i na Węgrzech. Jest częstym gościem lokalnych i regionalnych inicjatyw kulturalnych i folklorystycznych. Żagańskie „Jodełki” zainicjowały w 2006 roku cykl 11 Bukowińskich Kolędowań integrujących górali czadeckich i pielęgnujących obyczaje bożonarodzeniowe, w tym przepiękne góralskie pastorałki.
Mirosław Delost, żaganianin, nauczyciel, historyk, muzyk, autor publikacji i wystaw dotyczących tematyki górali czadeckich i Bukowiny, instruktor tańców góralskich i kierownik kapeli zespołu „Jodełki”, członek Stowarzyszenia Kultury Górali Czadeckich w Żaganiu, kolekcjoner góralskich pamiątek, kierownik i współinicjator odbywajacych się w rożnych miejscowościach spotkań – Bukowińskie Kolędowanie, członek Jury w konkursach piosenek folklorystycznych, folkowych i innych, prowadzący lokalne inicjatywy, prelekcje, spotkania w szkołach i występy zespołów, mające na celu promowanie i pielęgnacje tradycji górali czadeckich.

                                                                                                                    Mirosław Delost


Mirosław Delost to żaganianin, nauczyciel, historyk, muzyk. Jest autorem publikacji i wystaw dotyczących tematyki górali czadeckich i Bukowiny, kolekcjonuje góralskie pamiątki. Jest też instruktorem tańców góralskich i kierownikiem kapeli zespołu „Jodełki” oraz członkiem Stowarzyszenia Kultury Górali Czadeckich w Żaganiu. Był współinicjatorem i jest kierownikiem odbywających się w różnych miejscowościach spotkań – Bukowińskie Kolędowanie. Pełni funkcję członka Jury w konkursach piosenek folklorystycznych, folkowych i innych. Prowadzi też lokalne inicjatywy, mające na celu promowanie i pielęgnacje tradycji górali czadeckich: prelekcje, spotkania w szkołach i występy zespołów.

W poście wykorzystano zdjęcia Jana Mazura, za które pięknie dziękujemy. Dziękujemy również  panu Mirosławowi Delostowi za współpracę, a zespołowi Jodełki za dostarczenie nam pięknych doznań muzycznych, tanecznych oraz za wiedzę. Było naprawdę pięknie i sympatycznie.

Musimy to powtórzyć :-) Koniecznie.

poniedziałek, 9 września 2019

Górale Czadeccy - muzyka, śpiew i taniec w wykonaniu zespołu Jodełki


Polski Splot - Europejskie Dni Dziedzictwa 2019 w Żaganiu


Narodowe Czytanie Nowel Polskich w Żaganiu


Tegoroczna, ósma już edycja ogólnokrajowej akcji Narodowe Czytanie odbywającej się pod patronatem Pary Prezydenckiej, odbyła się w Żaganiu w ramach Loko Pikniku na Dworcu Kolejowym w Żaganiu.

Sam Loko Piknik od lat cieszy się dużym powodzeniem wśród społeczności żagańskiej. Przybyło naprawdę dużo osób, rodzin z dziećmi. O godzinie 12.00 odbyło się otwarcie wyremontowanego dworca kolejowego, na które przyjechała również pani Marszałek Elżbieta Anna Polak. Organizatorzy podziękowali żaganianom za liczny udział w akcji wysyłania kartek poparcia dla przywrócenia połącznia Żagań – Warszawa i poinformowali z dumą, że udało się. Od grudnia będzie można pociągiem dojechać z Żagania aż do Warszawy.



Narodowe Czytanie zaczęło się o godz. 13.00. Nowele czytali przedstawiciele żagańskich samorządów lokalnych, instytucji, służb mundurowych oraz przyjaciele Biblioteki:

Maria Konopnicka, Dym:
Sebastian Kulesza – Zastępca Burmistrza Miasta Żagań
Leszek Ochrymczuk – Wójt Gminy Żagań
Paweł Giza – Przedsiębiorca
Anna Pinkowska – Nauczycielka

Henryk Rzewuski, Sawa:
Magdalena Ląg – st. szeregowy  11 LDKP
Michał Walasz – st. szeregowy  11 LDKP

Bruno Schulz, Mój ojciec wstępuje do strażaków:
Anna Michalczuk – Zastępca Starosty Powiatu Żagańskiego
Agnieszka Zychla – Rzecznik Urzędu Miasta Żagań
Ewa Mikołajewska – mł. ogn. z Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej
w Żaganiu

Bolesław Prus, Katarynka:
Magdalena Śliwak – Dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Papuszy w Żaganiu
Władysław Tasior – Proboszcz Parafii pw. Wniebowzięcia NMP w Żaganiu
Mariusz Krugły – Naczelnik Wydziału Oświaty w Żaganiu
Małgorzata Maternowska – z Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w Żaganiu
Dorota Maćkowska – Dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej nr 2 w Żaganiu
Anna Mrowińska – Dyrektor Centrum kultury w Żaganiu
Małgorzata Majcher – Naczelnik Wydziału Inwestycji i Zagospodarowania Przestrzennego UM Żagań
Kinga Drewicz – Zastępca Przewodniczącego Rady Miasta w Żaganiu




Jako pierwsza czytana była nowela Marii Konopnickiej, Dym. Emocjonalna interpretacja czytających tak podgrzała atmosferę, że włączył się alarm przeciwpożarowy 😄 Strażacy gotowi do akcji zjawili się błyskawicznie, choć okazało się, że zagrożenia nie było. I całe szczęście, bo atrakcji nie brakowało 😊




Swoim pięknym śpiewem akcję uświetniła pani Jagoda Mikołajczyk.
Scenariusz Narodowego Czytania opracował i poprowadził zaprzyjaźniony z Biblioteką pan Piotr Pałac – Dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej nr 4 w Żaganiu.
  



Za poświęcony czas i zaangażowanie serdecznie dziękujemy Wszystkim Czytającym, panu Piotrowi Pałacowi za przygotowanie i prowadzenie, pani Jagodzie Mikołajczyk za piękną oprawę muzyczną, spółce Pałac Książęcy i Stowarzyszeniu OK1 za współpracę, a panu Mariuszowi Sitarzowi za operowanie dźwiękiem.


Następne Narodowe Czytanie za rok.